الشيخ فاضل اللنكراني
265
جامع المسائل (فارسى)
مسائل متفرقهء خريدوفروش سؤال 1062 : معناى حديث « من لا معاش له لا معادله » چيست ؟ اگر فقر و تنگدستى ممكن است باعث انحراف از راه راست باشد ، ثروت و غنا نيز ممكن است انسان را به فساد بكشد . ولى لحن حديث قاطعيت دارد و اگر منظور اهميت دادن به معاش و كسب است ، نه تنها تمام انسانها بلكه تمام حيوانات بطور فطرى و غريزى از صبح تا شب در تلاش معاشند و عمده فعاليت موجود زنده براى امر معيشت است و احتياج به تشويق و راهنمايى نيست . پس از حديث مذكور چه بايد بفهميم ؟ جواب : همان معناى دوّم مقصود است و تشويق و ترغيب منافاتى با فطرى بودن تلاش و فعاليت ندارد . سؤال 1063 : اگر كسى جنسى را بفروشد و بعد همان را از خريدار اجاره كند و بعد از مدت اجاره به همان قيمتى كه فروخته بود از او بخرد آيا اشكال دارد ؟ جواب : اگر اين مراحل و عناوين واقعيت داشته باشد و صورتسازى نباشد ، مانعى ندارد . سؤال 1064 : اگر كسى در معاملهاى دروغ بگويد و روى آن قسم ياد كند اين معامله چه صورتى دارد ؟ جواب : دروغ حرام است و حرمت قسم دروغ از دروغ خيلى بيشتر است . ولى معامله فى نفسه باطل نيست . سؤال 1065 : اگر قيمت جنس كمى بالا برده شود تا چنانچه مشترى تخفيف خواست آن مقدار كم شود ، آيا اين عمل جايز است ؟ جواب : مانعى ندارد . سؤال 1066 : خريدوفروش نان به صورت دانهاى صحيح است يا خير ؟ جواب : با فرض اينكه اكثر نانها هم وزن بوده و تفاوت زيادى ندارند و تراضى و تصالح هم در بين است ، خريدوفروش آن به نحو مذكور اشكالى ندارد .